| Title: |
Immersja, afordancje i jakości metafizyczne Ingardena |
| Authors: |
Płuciennik, Jarosław |
| Contributors: |
Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny, Instytut Kultury Współczesnej, Katedra Teorii Literatury; Jarosław Płuciennik is a full professor of the humanities at the University of Łódź, specialising in cognitive literary studies, cultural history and theory, and literary criticism. He has authored eight books and over 180 scholarly articles, and has edited numerous academic volumes. His research focuses on narrative theory, cognitive poetics, and the cultural history of modernity. He has conducted research at leading institutions across Europe, including Lund University and the University of Cambridge. Between 2012 and 2016, he served as Vice-Rector for Education at the University of Łódź and later as the Rector's Plenipotentiary for Open Educational Resources until 2020. He actively participates in international research networks, including Erasmus+ projects and the UNIC alliance. Currently, he co-leads research on transmedia storytelling and the cultural impact of the Moomin universe, in collaboration with Pirjo Suvilehto (Oulu University, Finland). His academic work explores the intersections of storytelling, media ecology, and social values such as kindness, resilience, and cultural memory.; jaroslaw.pluciennik@uni.lodz.pl |
| Publisher Information: |
Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego; Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II |
| Publication Year: |
2025 |
| Collection: |
University of Lodz: Repository (RUŁ) / Instytucjonalne Repozytorium Wiedzy Uniwersytetu Łódzkiego |
| Subject Terms: |
Roman Ingarden; jakości metafizyczne; afordancje; immersja literacka; intersubiektywność; fenomenologia; kognitywistyka |
| Description: |
Artykuł analizuje konceptualizację jakości metafizycznych w teorii literatury Romana Ingardena w kontekście kognitywnych afordancji oraz immersyjności literackiej. Ingardenowskie pojęcie jakości metafizycznych, choć pierwotnie filozoficzne, jest tu reinterpretowane w kategoriach współczesnych badań nad kognicją 4E i intersubiektywnością. Autor łączy fenomenologiczną ontologię dzieła literackiego z teorią afordancji Gibsona, wskazując, że schematyczne przedmioty intencjonalne i jakości metafizyczne można postrzegać w nowej ramie teoretycznej jako potencje kognicyjne odbiorcy. Dyskusja obejmuje także porównanie z koncepcjami narracji Waltera Benjamina i współczesnymi badaniami nad marzeniami na jawie jako formami immersyjnej wyobraźni. Artykuł zwraca uwagę na interakcję między tekstem a odbiorcą jako proces tworzenia znaczeń i wartości nadestetycznych, które transcendują granice medium literackiego. W konkluzji autor postuluje nową perspektywę badawczą dla literaturoznawstwa i kulturoznawstwa, wykorzystującą integrację fenomenologii, kognitywistyki i ekologicznej teorii percepcji. |
| Document Type: |
article in journal/newspaper |
| File Description: |
application/pdf |
| Language: |
Polish |
| Relation: |
Rocznik Humanistyczne;1; LXXIII; https://hdl.handle.net/11089/56753 |
| DOI: |
10.18290/rh25731.2s |
| Availability: |
https://hdl.handle.net/11089/56753; https://doi.org/10.18290/rh25731.2s |
| Rights: |
Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe ; http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ ; Jarosław Płuciennik |
| Accession Number: |
edsbas.A9E51A61 |
| Database: |
BASE |